Jac y Neidiwr - Canllaw Cyflym Adnabod (ar gyfer tynnu gan wirfoddolwyr)

Cynefin: tir llaith – glannau afonydd, ffosydd, ymylon coetiroedd llaith a thir diffaith. 

Coesau: ceudyllau, gwyrdd, yn aml a dail coch/piws; brau. 

Dail: hir, danheddog; yn aml mewn parau cyfatebol neu droellau o dri. 

Blodau (yn hwyrach yn y tymor): piws-porffor siâp “helmed plismon” (fel arfer yn yr haf). 

Codau hadau (hwyrach): codau gwyrdd sy’n torri/ffrwydro pan fyddan nhw’n aeddfed ac yn cael eu cyffwrdd. 

Os yw codau’n aeddfed ac yn ffrwydro → STOPIWCH dynnu yn y man hwnnw a dywedwch wrth yr arweinydd (risg o ledaenu’r hadau). 

Os nad ydych chi 100% yn siŵr mae Jac ydyw → gofynnwch cyn tynnu.

Peidiwch â chyffwrdd wmbelifferau mawr anhysbys (planhigion tebyg i efwr enfawr) neu blanhigion amheuir mai Llysiau’r Dial ydynt – os ydych chi’n ansicr, dywedwch wrth yr arweinydd. 

Cydiwch yn isel wrth y gwaelod a thynnwch yn raddol i dynnu’r gwreiddiau. 

Gosodwch blanhigion a dynnwyd yn ôl unrhyw gyfarwyddyd (gwasgarwch a stampiwch i sychu neu pentyrrwch mewn mannau dynodedig). 

Cadwch lwybrau’n glir as osgowch sarnu planhigion brodorol. 

Gwiriwch esgidiau a dillad am hadau/darnau planhigion. 

Golchwch ddwylo (neu diheintiwch) cyn bwyta/yfed.

Teimlwch yn falch eich bod wedi helpu i leihau’r planhigyn goresgynnol yma yn eich ardal! Mae eich gwaith yn wirioneddol bwysig ac yn cael ei werthfawrogi.